Kudüs Babu’r Rahme Müslüman Mezarlığı Düzenleme (2017)
Kudüs Babu’r Rahme Müslüman Mezarlığı Düzenleme (2017)
Tarihi ve Arka Plan
Kudüs Babu’r-Rahme müslüman mezarlığı, Kudüs Suriçi bölgesi ile Mescid-i Aksa Haremu’ş-Şerif”ini doğu ciheti itibarıyla çevreleyen ve başta Sahabe-i Kiram’dan Şeddad bin Evs ile Ubade bin Sammit olmak üzere tanınmış Arap, Türk müslüman şahsiyetlerin medfun bulunduğu tarihi ve stratejik öneme haiz bir mezarlıktır.
Babu’r Rahme Kabristanı, surlar üzerindeki Aslanlı Kapının yakınında Haremi Şerif’in doğu duvarı boyunca Hz. Ömer zamanında kapatılmış olan Rahmet Kapısının olduğu sur boyunca uzanmaktadır. Bu yüzden de kapısında “Rahmet Kapısı” (Müslüman Mezarlığı) yazmaktadır.
Levhanın hemen üzerinde bir hilalin içinde ‘’Allah” lafzı yazılıdır. Kudüs’teki en eski Müslüman mezarlığıdır. Kudüs’ün Müslümanlar tarafından fethinden sonra bölgeye yerleşen çok sayıda Ashabı Kiramdan Sahabe buraya defnedilmiştir. En çok bilinenleri Şeddad Bin Evs (r.a.) ve Ubade Bin Samit (r.a.)’tir.
Rahmet kapısından girince sol tarafta yüksekte duran mezarlar özellikle Osmanlı Müslümanları mezarlarıdır.
Hz. Ömer’in Kudüs’ü fethettiği 637 yılından itibaren Müslümanların burada defnedildiği kabristandır..
Karşı tepe Zeytindağı, Kudüs’de Cemal Paşa komutasındaki Osmanlı Ordusu karargâh merkezinin kurulduğu yer ve günümüzde Yahudi mezarlığıdır.
Tarihî Önemi
Babu’r-Rahme Mezarlığı, İslam tarihinde
Hz. Muhammed’in sahabesi olduğu kabul edilen kişiler,
Fetih dönemlerinde ölen mücahitler,
Osmanlı dönemi ve sonrası dönemde Kudüs’te yaşamış Müslümanların mezarları
gibi örnekleri barındırması nedeniyle kutsal kabul edilir.
Mezarlık, Kudüs’ün İslami mirasının ayrılmaz bir parçası olarak yüzyıllardır Müslüman topluluklar tarafından kutsiyetle görülmüştür.
Modern Dönem ve Gelişmeler
Mülkiyet ve Koruma Tartışmaları
Mezarlık son yıllarda ciddi tartışmaların odağında yer almaktadır:
Bazı Filistin kaynakları, İsrail yönetiminin bölgede bazı alanları park gibi düzenlemek, mezarlığın bir kısmını kontrol etmek veya mezarlık üzerinde yeni projeler yürütmek istediğini iddia etmektedir. Bu iddiaya göre mezarlığın korunması konusunda geri adımlar atıldığı ve Müslümanların defin haklarının kısıtlanmaya çalışıldığı söylenmektedir.
İsrail makamları ise bölgede yapılan çalışmaların küçük ölçekli düzenlemeler olduğunu, mezarların yerlerinden taşınmayacağını savunmuştur. Bu konuda İsrail tarafının açıklamaları çelişkili olabilir.
Defin ve Kullanım Haklarına Yönelik Uygulamalar
2016’da mezarlığın bir bölümünde ölülerin gömülmesinin yasaklanması kararı verilmişti.
Bu karar, İsrail’in Doğa ve Parklar İdaresi ile Kudüs Belediyesi tarafından alındığı, Ürdün İslami Vakıflar Dairesi’nin bunun bir saldırı ve tarihî tahrif girişimi olduğunu belirtmektedirler.
Kaynaklarda bu bölgede Osmanlı dönemine ait askerlerin ve tarihî kabirlerin bulunduğu belirtilir.
Babu’r-Rahme’nin Kültürel ve Dini Önemi
Bu mezarlık, sadece bir defin yeri değil aynı zamanda yüzyıllar boyunca Kudüs’te yaşayan Müslümanların hatırasını taşıyan büyük bir tarihî ve kültürel hafıza alanıdır.
Birçok kişi için burası, hem geçmiş nesillerle bağ kurulan kutsal bir mekân, hem de siyasi ve kültürel kimlik mücadelesinin sembolüdür.